Dạo qua cõi mạng thấy có quá nhiều các Bác sĩ nói về bướu nhân tuyến giáp và ung thư tuyến giáp. Để bà con đỡ hoang mang, tôi xin chia sẻ bài viết mới đây của các tác giả người Italy đăng trên tạp chí Endocrine and Metabolic Science số tháng 6/2025.

Việc điều trị và quản lý, theo dõi các nhân tuyến giáp dựa trên các thông tin về lâm sàng, xét nghiệm chức năng tuyến giáp, siêu âm và quan trọng nhất là kết quả chọc hút kim nhỏ (FNA). May mắn là hơn 90% các nhân tuyến giáp (NTG) không có ý nghĩa lâm sàng, vì siêu âm hoặc kết quả tế bào học không cho thấy bằng chứng ác tính; do đó, chúng không cần phẫu thuật.

bướu nhân tuyến giáp

Một nghiên cứu trong 5 năm trên 992 BN có NTG lành tính, theo dõi bằng siêu âm thấy các nhân lành tính này hoàn toàn không phát triển trong thời gian theo dõi. Chỉ có một vài trường hợp tăng kích thước chậm và đều, với mức tăng đường kính trung bình khoảng 5 mm trong 5 năm.

1. Kết quả tế bào học là không chẩn đoán được (Bethesda nhóm I) hay không đủ tiêu chuẩn về mặt tế bào học do không thấy tế bào tuyến giáp hoặc quá nhiều hồng cầu hay chỉ thấy chất keo... Vì nó không phải là kết quả lành tính thực sự nên những BN này được khuyến cáo lặp lại FNA sau 4-6 tuần, tốt nhất là dưới hướng dẫn của siêu âm và bởi các Bác sĩ có kinh nghiệm về chọc tế bào.

2. Kết quả tế bào học là lành tính (Bethesda nhóm II) như bướu giáp nhân, nag tuyến giáp, viêm tuyến giáp Hashimoto và u tuyến keo, thường không cần phẫu thuật cắt bỏ mà được theo dõi định kỳ bằng siêu âm mỗi 12–24 tháng, với khoảng cách theo dõi tăng dần. Khi siêu âm phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ ác tính, BN nên được lặp lại FNA trong vòng 12 tháng, ngay cả khi lần sinh thiết đầu tiên cho kết quả lành tính.

3. Kết quả tế bào học là không xác định được là lành hay ác tính (Bethesda III và IV). Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định lặp lại FNA sau 6-12 tuần để đánh giá lại tế bào học, hoặc lặp lại FNA để lấy mẫu làm xét nghiệm sinh học phân tử (nhưng giá trị không lớn). Ngoài ra, xạ hình tuyến giáp cũng có thể được cân nhắc đối với các trường hợp chọc hút lặp lại mà vẫn không có kết quả tế bào rõ ràng.

4. Kết quả tế bào học nghi ngờ là ác tính (Bethesda V) nhưng chưa có bằng chứng dấu ấn phân tử, thì chiến lược điều trị nên cân nhắc phẫu thuật.

5. Những BN có kết quả FNA thuộc nhóm Bethesda VI, bao gồm u lympho tuyến giáp, ung thư không biệt hóa, ung thư tuyến giáp thể tủy, ung thư thể nhú và ung thư di căn đến tuyến giáp. Những bệnh nhân này nên được phẫu thuật.

6. Những BN có NTG lành tính nhưng có triệu chứng cường giáp thì có thể được điều trị bằng các thuốc kháng giáp như Methimazole hoặc iod phóng xạ. Còn nếu có suy giáp thường được điều trị bằng levothyroxine (liệu pháp thay thế hormone tuyến giáp). Lưu ý là tuyệt đối không điều trị Levothyroxin cho những NTG lành tính có chức năng tuyến giáp bình thường (bình giáp).

7. Đốt nhiệt dưới hướng dẫn siêu âm là một thủ thuật xâm lấn tối thiểu thường được sử dụng để điều trị và kiểm soát các nhân tuyến giáp lành tính có kích thước to > 3 cm hoặc gây chèn ép. Lưu ý là đồng thuận sơ bộ của Hội Điện quang Việt Nam không đồng ý đốt sóng cao tần (RF) cho các trường hợp ung thư tuyến giáp thể nhú có kích thước nhỏ < 1cm.

Nguồn: TS.BS Nguyễn Quang Bảy - Trưởng khoa Nội tiết Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai