Khi nghệ thuật tôn vinh nghĩa cử hiến tạng

Trong dòng chảy hối hả của y học hiện đại, những ca ghép tạng thành công thường được nhìn nhận như những kỳ tích về kỹ thuật và sự chuẩn xác. Tuy nhiên, đằng sau mỗi tấm phim X-quang hay những chỉ số lâm sàng khô khan là một hành trình nhân văn sâu sắc, nơi sự sống được chuyển giao bằng tình yêu thương và sự hy sinh. Nghệ thuật, với khả năng chạm đến những rung cảm tinh tế nhất, đã trở thành cầu nối quan trọng, giúp cộng đồng thấu hiểu rằng hiến tạng không chỉ là một quy trình y khoa, mà là một hành trình của trái tim cần được trân trọng và lan tỏa.

1. Sự sống hồi sinh qua những trang nhật ký tri ân

Việc ghi chép lại hành trình từ cửa tử trở về không chỉ đơn thuần là kể lại một câu chuyện y tế; đó là một liệu pháp tâm lý mạnh mẽ và là phương thức tri ân cộng đồng sâu sắc. Những trang viết giúp người bệnh đối diện với nỗi đau, đồng thời chuyển hóa những ký ức kinh hoàng thành thông điệp hy vọng cho những người đồng cảnh ngộ.

Một minh chứng cảm động cho sức mạnh của con chữ chính là cuốn sách “Sự sống trở lại - Nhật ký từ một ca ghép phổi” của tác giả Đặng Thái Mạnh, do NXB Y học phát hành. Ra mắt vào cuối năm 2025, đúng một năm sau ca đại phẫu tại Bệnh viện Phổi Trung ương, cuốn sách là những lời rút ruột từ hành trình gần 4 năm chiến đấu với bệnh hiểm nghèo.

Điểm chạm lớn nhất của tác phẩm nằm ở tư tưởng xuyên suốt mà tác giả đã đúc kết:

"Có một người đâu đó đã rời khỏi cuộc đời này và tôi là người đang tiếp tục sống giúp cho hơi thở ấy đi tiếp”.

Lời tự sự này không chỉ thể hiện sự khiêm nhường của người nhận tạng mà còn nâng tầm ý nghĩa của sự sống sau ghép tạng - đó là sự sống cộng hưởng của hai con người. Cuốn nhật ký đã khắc họa rõ nét ba tầng cảm xúc cốt lõi:

- Tri ân: Tác giả dành riêng chương đầu để gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến người hiến tạng và gia đình họ – những người hùng thầm lặng đã trao đi món quà vô giá.

- Nghị lực: Tái hiện chân thực quá trình giành lại sự sống, từ những ngày tập thở lại từ đầu, tập đứng, cho đến việc vượt qua nỗi hoảng sợ mỗi đêm để tìm lại sự cân bằng.

Lời hứa sống ý nghĩa: Một cam kết tự thân rằng khi đã được tái sinh, mỗi hơi thở có được phải được dùng để sống một cuộc đời xứng đáng và trọn vẹn nhất.

Cuốn sách của Đặng Thái Mạnh vượt xa khuôn khổ một cuốn nhật ký cá nhân. Nó trở thành điểm tựa tinh thần, lời an ủi quý giá cho những bệnh nhân đang đối mặt với khủng hoảng sức khỏe, giúp họ tìm thấy ánh sáng và nghị lực để tiếp tục chiến đấu trong những giờ khắc tối tăm nhất.

Từ những con chữ mang nặng ân tình, thông điệp về sự sống tiếp nối còn được truyền tải mạnh mẽ hơn thông qua ngôn ngữ hình ảnh và nhịp đập của điện ảnh.

2. "Trái tim tái sinh": Lan tỏa thông điệp nhân văn qua điện ảnh

Điện ảnh có khả năng xóa nhòa khoảng cách giữa kiến thức y khoa và cảm xúc con người. Với những chủ đề nhạy cảm như hiến tạng, một bộ phim hay có thể thay đổi nhận thức của cả một cộng đồng, biến sự e dè thành lòng thấu cảm sâu sắc.

Bộ phim ngắn "Trái tim tái sinh" của biên kịch Hứa Nguyệt Hồng, do đạo diễn Trương Thành Công thực hiện, là một tác phẩm đầy tính đột phá. Phim kể về Trí (do diễn viên Mã Hiểu Đông thủ vai), một chàng sinh viên kỹ sư vừa tốt nghiệp đã đột ngột đối mặt với án tử do suy tim. Giữa lúc tuyệt vọng, một phép màu đã đến khi anh nhận được trái tim hiến tặng từ một người không may qua đời vì tai nạn giao thông. Hành trình sau phẫu thuật không chỉ là sự phục hồi về thể chất mà còn là sự kết nối tâm linh kỳ diệu, dẫn dắt Trí tìm về để tri ân gia đình người đã trao cho anh sự sống.

Thông điệp chủ đạo xuyên suốt bộ phim vô cùng rõ rệt: "Cho đi là còn mãi - Hiến tạng không phải là kết thúc mà là mở ra hành trình sống mới". Tác phẩm khẳng định rằng cái chết không hoàn toàn là sự chấm dứt nếu một phần cơ thể vẫn tiếp tục đập, tiếp tục thở trong một hình hài khác, để lòng nhân văn mãi mãi được lan tỏa.

Đề tài hiến - ghép tạng vốn là một mảng miếng hiếm khi được khai thác trong điện ảnh và truyền hình Việt Nam. Sự dấn thân của biên kịch Hứa Nguyệt Hồng không chỉ dừng lại ở một bộ phim ngắn 15 phút mà bà còn ấp ủ dự định phát triển thành một loạt phim truyền hình dài 30 tập. Đây là một tín hiệu mạnh mẽ trong việc sử dụng nghệ thuật để giáo dục xã hội, phá bỏ rào cản tâm lý và xây dựng sự đồng cảm về nghĩa cử cao đẹp này trong lòng công chúng.

Kết luận

Sự xuất hiện ngày càng nhiều các tác phẩm nghệ thuật khai thác đề tài hiến, ghép tạng là một tín hiệu đáng mừng cho cả y học và cộng đồng. Điều này cho thấy sự dấn thân đầy trách nhiệm của các tác giả trong việc tôn vinh những giá trị nhân văn cao nhất của con người.

Làm thế nào để mỗi chúng ta đều có thể trở thành một phần của hành trình nhân văn này? Có lẽ, bước đầu tiên chính là sự mở lòng để thấu hiểu. Khi nghệ thuật thay y khoa kể những câu chuyện về sự sống, chúng ta nhận ra rằng lòng nhân ái không có biên giới, và sự sống là một món quà vô giá cần được nâng niu.

Sự quan tâm của văn học và điện ảnh chính là lời khẳng định mạnh mẽ: Những người hiến tạng sẽ không bao giờ bị lãng quên, vì sự hy sinh của họ đã hóa thân thành những áng văn, những thước phim và quan trọng nhất là thành những hơi thở, nhịp tim đang tiếp diễn mỗi ngày. Hãy cùng trân trọng sự sống và lan tỏa thông điệp nhân văn này để "món quà của sự sống" mãi được trao đi.